جراحی رباط صلیبی

 جراحی رباط صلیبی

 جراحی رباط صلیبی : پارگی رباط صلیبی قدامی یکی از ترسناک‌ترین و جدی‌ترین آسیب‌های ورزشی و کاری است که ممکن است برای هر فردی اتفاق بیفتد اما بیشتر در ورزشکاران و به‌ خصوص در فوتبالیست‌ ها شایع است .

وظیفۀ این بافت که پیوندی بسیار محکم دارد ، این است که ثبات زانو را هنگام خم شدن حفظ کند و موجب شود که زانو به اصطلاح خالی نشده و پایدار بماند. عدم وجود این رباط در زانو موجب پیچ خوردن متعدد خواهد شد .

 

جراحی رباط صلیبی

 

درمان پارگی رباط چه به صورت جراحی و چه غیرجراحی ، باید سریعا پس از آسیب و کاهش تورم اولیه آغاز شود .

عدم درمان صدمۀ وارده، موجب احساس ناپایداری در زانو شده و در برخی حرکات باعث پیچ‌ خوردگی زانو خواهد شد . هرکدام از این اتفاقات که بعد از پارگی اتفاق بیافتد ، موجب وارد کردن صدمات شدید به زانو شده و مشکلات جدی‌ تری را به دنبال خواهد داشت .

این پیچ‌ خوردگی‌ های مداوم موجب آسیب و ایجاد فرسودگی در زانو و به‌ خصوص در مفصل زانو خواهد شد . وجود سایش و فرسودگی مداوم باعث به‌ وجود آمدن آرتروز بعد از گذشت زمان می شود .

همچنین خطر پارگی مینیسک زانو را نیز نمی‌ توان نادیده گرفت .در صورت عدم درمان و رسیدگی به زانو، روی آسیب‌ دیدگی، به‌ مرور پوشیده خواهد شد و این پوشیدگی موجب افزایش سرعت رشد آرتروز می‌ شود .

 

 

بازتوانی قبل از جراحی:

معمولا بلافاصله پس از آسیب ACL جراحی انجام نمی‌شود :زیرا می‌تواند باعث ایجاد بافت اسکار (آرتروفیبروز) بیش از حد و در نتیجه محدودیت حرکات زانو گردد.

در بیشتر موارد پزشک تا زمانی که تورم از بین رفته و فرد می‌تواند زانوی خود را به طور کامل و بدون مشکل خم و راست کند جراحی را به تأخیر می‌اندازد.

در مدت زمان بین ایجاد آسیب تا جراحی بسیاری از جراحان یک دوره تمرین‌های «پیش-بازتوانی» را جهت کاهش درد و تورم، بهبود دامنه‌ی حرکتی زانو و افزایش قدرت عضلات ران، زانو و لگن توصیه می‌کنند.

 

علل آسیب های رباط صلیبی قدامی یا A C L

آسیب های رباط صلیبی قدامی معمولا زمانی رخ می‌دهند که شخص در حال دویدن یا پریدن ناگهان سرعت خود را کاهش داده و تغییر مسیر می‌ دهد یا به نحوی می چرخد که باعث چرخش یا خم شدن زانو به یک طرف می شود.

آسیب‌ های تماسی ( مرتبط با برخورد ) معمولا در اثر یک ضربه‌ ی مستقیم و در نتیجه‌ ی این که  باز شدن بیش از،  حد زانو یا خم شدن آن به طرف داخل  به سمت پای مقابل ایجاد می شوند .

 

فعالیت هایی که در آن ها آسیب ACL شایع تر است:

**ورزش های بدون برخوردی مانند اسکی، ژیمناستیک و تنیس

** ورزش های با برخورد مستقیم مانند راگبی ، فوتبال و بسکتبال

**تصادفات وسایل نقلیه‌ ی موتوری

 

 

بیماری که یکی از موارد زیر را داشته باشد نیاز به عمل دارد:

** ورزشکار حرفه‌ای است یا شغلی دارد که نیازمند قدرت و پایداری در زانو می باشد .

** وقتی روی زانوی آسیب دیده می‌ ایستد بی‌ثبات است .

** چند آسیب هم‌ زمان در زانو دارد .

** دوره‌ی بازتوانی را کامل کرده و هنوز در زانوی خود ناپایداری دارد .

 

 

جراحی رباط صلیبی

 

بازتوانی قبل از جراحی:

معمولا بلافاصله پس از آسیب A C L جراحی انجام نمی شود :

زیرا می تواند باعث ایجاد بافت اسکار (آ رتروفیبروز) بیش از حد و در نتیجه محدودیت حرکات زانو گردد .

در اکثر  مواقع  پزشک تا زمانی که تورم از بین رفته و فرد می تواند زانوی خود را به طور کامل و بدون مشکل خم و راست کند عمل  را به تأخیر می‌ اندازد در مدت زمان بین ایجاد آسیب تا جراحی بسیاری از جراحان یک دوره تمرین های « پیش-بازتوانی » را جهت کاهش درد و تورم ، بهبود دامنه‌ ی حرکتی زانو و افزایش قدرت عضلات ران ، زانو و لگن توصیه می کنند .

 

جراحی رباط صلیبی قدامی:

واضح است که رباط پاره شده را نمی توان توسط بخیه به یکدیگر و یا سر جای اصلی خود ، چسباند ؛ پس تنها  راه ممکن استفاده از یک جایگزین مناسب است .

رباط باید دوباره بازسازی شود ، پزشک این رباط را با بافت پیوندی‌ که از تاندون‌ های بقیۀ بدن گرفته شده است ، جایگزین خواهد کرد . رباط پس گذشت چند وقت  مجددا شروع به رشد دوباره کرده و به عنوان داربست از این بافت پیوندی استفاده خواهد کرد .

جراحی رباط صلیبی

 

رشد مجدد رباط زمان‌ بر است و از حدود ۶ ماه تا یک‌ سال طول می‌ کشد . این روش جراحی توسط آرتروسکوپی انجام می‌ گیرد.

این روش کمتر تهاجمی ست و از مزایای آن می توان به درد کمتر و مدت‌ زمان بستری کوتاه تر اشاره کرد ، با قطعیت نمی توان از بهترین روش برای درمان پارگی رباط صلیبی قدامی زانو  گفت هر ساله حداقل ۲۰۰ هزار نفر تحت این عمل جراحی قرار می‌ گیرند و رباط صلیبی پاره شده را با پیوند های تاندونی جایگزین می کنند .

اکثر بیماران بلافاصله بعد از آسیب‌ دیدگی تحت عمل جراحی قرار می‌ گیرند .

هنگامی که صدمه‌ای به رباط صلیبی وارد ‌شد، باید فورا نسبت به درمان آن اقدام کرد. زیرا که به تاخیر انداختن زمان بازسازی رباط، آسیب بیشتری را به زانو وارد می‌ کند.

در برخی موارد که پارگی جزئی اتفاق افتاده است، با عدم رعایت نکات پزشکی و فشار آوردن به زانو، رباط کاملا پاره خواهد شد.

 

نکات مهم درباره عمل رباط صلیبی زانو:

به توصیۀ پزشکان باید در مورد مزایا و معایب درمان های جراحی و غیرجراحی با بیمار صحبت کرد .  تصمیم‌ گیری دربارۀ انجام یا عدم انجام جراحی ، براساس عوامل بسیاری گرفته می‌ شود .

از مهم ترین این عوامل میزان سطح فعالیت بیمار است . برای مثال برای ورزشکارانی که می خواهند در مدت کوتاهی به میادین ورزشی برگردند ، انجام عمل جراحی توصیه می‌ شود .

همچنین اکثرا برای سالمندان ، سعی می شود که از روش‌های غیرجراحی استفاده شود؛ زیرا که فعالیت بدنی خاصی وجود نداشته و فرصت احیا به رباط جهت بازسازی داده خواهد شد .

 

روش جراحی:

جراحی برای بازسازی رباط صلیبی قدامی با کمک آرتروسکوپ با استفاده از برش های کوچک انجام می شود .

جراحی آرتروسکوپی کمتر تهاجمی است . مزایای تکنیک های کمتر تهاجمی شامل درد کم تری بعد از جراحی، زمان کم تری بستری در بیمارستان و زمان بهبودی سریع تر می شود .

در مواردی که آسیب دیدگی در رباط های متعدد باشد ، معمولا بازسازی رباط صلیبی با تاخیر انجام می شود تا التهاب مفصل کاهش یابد و اجازه میدهد تا حرکت نرمال زانو قبل از عمل جراحی دوباره برقرار شود .

اگر در این شرایط بازسازی ACL خیلی زود انجام شود خطر ابتلا به چسبندگی داخل مفصلی را افزایش می دهد که باعث کاهش دامنه حرکتی مفصل خواهد شد .

 

اقدامات بعد از جراحی رباط صلیبی:

** بعداز عمل، ورزشکار باید دو  ماه تحت نظر باشد، فیزیوتراپی انجام دهد و با کمک عصا راه برود .

**به تدریج پس ازشش ماه که ریکاوری مناسبی انجام شد ، ورزشکار می تواند تمرینات تخصصی رشته ورزشی خود را آغاز کند .

** طول درمان در افراد مختلف متفاوت است ، مثلا زانو ی فردی با شش ماه ترمیم می‌شود و در شخص دیگری زمان بیشتری باید صرف کرد .

** اگر دوران درمان کوتاه شود ، امکان آسیب دیدگی مجدد وجود دارد،  از طرفی اگر ورزشکار مدت طولانی نیز تمرین نکند امکان آسیب دیدگی سریع تر وجود دارد.

فردی با یکی از شرایط زیر می‌تواند درمان غیرجراحی را انتخاب کند :

**پارگی  ناکامل ACL  دارد که ممکن است با استراحت و بازتوانی بهبود یابد .

**سن وی بالای ۶۰ سال باشد .

** اگر پارگی ACL  بازسازی نشود می تواند خطر مشکلات بعدی در زانو را بیشتر کند ؛ از جمله درد مزمن ، کاهش میزان فعالیت و آسیب به دیگر قسمت‌ های زانو

 

 

عوارض احتمالی پس از بازسازی رباط صلیبی:

بیشتر افراد پس از بازسازی ACL هیچ گونه عوارض جدی ندارند .

با این حال عوارض زیر ممکن است گه گاه در حین جراحی یا پس از آن در دوران بازتوانی ایجاد شوند :

** خونریزی به داخل مفصل  ( افیوژن )

**عفونت مفصل

**لخته شدن خون در وریدهای عمقی پا ( ترومبوز وریدهای عمقی )

** آرتروفیبروز ( ایجاد بافت اسکا ر)

** شل شدن پیوند

رانندگی پس از عمل جراحی آرتروسکوپی زانو:

پزشکتان در مورد رانندگی با بیمار صحبت خواهد کرد  این تصمیم بر اساس فاکتورهای مختلفی گرفته خواهد شد از قبیل :

** زانوی درگیر شده

** آیا بیمار از دنده دستی استفاده میکنید یا دنده اتوماتیک

** ماهیت جراحی

**میزان درد بیمار

** آیا بیماراز داروهای مخدر تسکین دهنده درد استفاده می کنید.

**بیمار چقدر خوب می توانید زانوی خود را کنترل کنید.

**معمولا بیماران بعد ازیک الی سه هفته پس از جراحی می توانند رانندگی کنند.

 

ورم پس از جراحی آرتروسکوپی زانو

روزهای اول پس از جراحی پای خود را تا جایی که می شود مانند :  شکل بالا نگه دارید . از یخ همان طور که دکتر معالج برای بیمار  توضیح می دهد برای کاهش ورم و درد استفاده کنید.

 

 

 

پانسمان زانو بعد جراحی:

بیمار بیمارستان را با یک پانسمان بر روی زانوی خود ترک می کنید . برش ها را خشک و تمیز نگه دارید. جراح معالجتان به بیمار خواهد گفت که کی میتواند دوش بگیرید یا به حمام بروید و کی باید پانسمان را عوض کنید.

چند روز بعد جراح بیمار  را در مطب معاینه می کند تا روند بهبودی تان  را بررسی کند .و برنامه درمانی پس از عمل شما را شروع کند.

 

تحمل وزن بعد از جراحی:

بیشتر بیمارها نیاز به عصا یا سایر وسایل کمک حرکتی بعد از جراحی دارند. جراحتان به شما خواهد گفت که چه زمانی برای گذاشتن وزن خود بر روی پاهایتان مناسب است. اگر سوالی در مورد تحمل وزن دارید با جراح خود تماس بگیرید.

 

 

تمرینات برای تقویت زانو پس از آرتروسکوپی زانو:

بیمار  باید به صورت منظم برای چندین هفته بعد از جراحی تمرین زانو انجام دهید  این کار باعث بازگشت حرکت و همچنین تقویت عصلات پا و زانوی بیمار  خواهد شد.

تمرینات درمانی نقش بسیار مهمی در چگونگی برگشت بیمار  به زندگی عادی دارند . یک برنامه درمانی فیزیکی خوب نتیجه نهایی را بهبود می دهد.

 

 

از دیگر تمرینات برای بعد  از جراحی:

**عضلات جلوی ران ، چهارسر ران و عضلات پشت ران  باید تقویت شوند و برای این منظور باید درست بعد از عمل جراحی  شل و سفت شوند یعنی بیمار عضلات را منقبض کرده و تا ده  ثانیه در این وضعیت نگه دارد و سپس رها کند این کار باید بارها تکرار شود تا عضلات تحلیل نروند.

همچنین بیمار باید سعی کند تا در حالت ایستاده با انقباض عضله زانو را کاملا در حالت صاف نگه دارد و بتواند کل پا را حدود سی سانتی‌متر از روی زمین بلند کند . این ها ورزش ها‌یی هستند که عضلات را تقویت می کنند.

 

 

 

** استفاده از وزنه هم بسیار ممفید است . وزنه انتخابی حدود نیم کیلوگرم است وسپس در حالت ایستاده پا حدود سی سانتی‌متر و به مدت ده ثانیه از سطح زمین بلند می شود ‌و به تدریج و هر بار نیم‌ کیلوی دیگر اضافه می‌ شود.

**کسانی که  جراحی ترمیم رباط را انجام داده‌اند ، بهتر است تا۱ هفته اول همین ورزش‌ ها را خودشان انجام دهند وسپس برای تکمیل نرمش‌ها به فیزیوتراپی مراجعه کنند

**با تمهیدات صورت ‌گرفته بیمار می‌ تواند بعد از۱ ماه به زندگی عادی خود برگردد . بعد از۱ ماه ورزش‌ ها سنگین‌ تر می شود  و بیمار می‌ تواند از دوچرخه ثابت هم استفاده کند . بعد از۲/۵ تا ۳ ماه بیمار می‌ تواند بدود.

دویدن ابتدا مستقیم رو به جلو و روبه عقب است بعد انواع دیگری یعنی دویدن به سمت جانبی ، دایره و یا زیگزاکی به این تمرین‌ها افزوده می‌ شود که توسط فیزیوتراپ آموزش داده می‌ شود.

**-برگشت به ورزش نه  ماه تا یک سال بعد از عمل جراحی توصیه می‌ شود. البته بعد ازشش  ماه هر ورزشکار می‌ تواند نرمش‌های اختصاصی مربوط به ورزش خود را انجام دهد . یکی ۲ سال بعد از عمل هم حتما باید هنگام ورزش از زانوبند استفاده کنند

 

.

دکتر حامد حکیمی – متخصص ارتوپدی 

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

7 + نوزده =

Saudi ArabiaEnglish